Nalyssa Green: Μια φορά και έναν καιρό

αναδημοσίευση NTOYέNTE magazine

Βάσια Τσώτσου

Μια φορά και έναν καιρό βγήκαν βόλτα τα ξωτικά του δάσους να συναντήσουν τις όμορφες νεράιδες. Ο τόπος τότε γέμισε χρώματα, καραμέλες, μουσικές και ακριβά αρώματα. Για ώρες πολλές νεράιδες και ξωτικά υπάκουαν τυφλά τους νόμους της φύσης. Οι νότες χόρευαν βαλς και ένιωθες πώς η γιορτή αιώνια θα κρατήσει. Η ώρα πέρασε δυστυχώς. Νύχτωσε. Οι νεράιδες αποχώρησαν από το δάσος και τα κακόμοιρα τα ξωτικά έμειναν μόνα. Προσπάθησαν να γυρίσουν πίσω, μα φαίνεται πώς έχασαν τον δρόμο της επιστροφής. Τίποτα δε θύμιζε το ίδιο κάτω από το φως του φεγγαριού. Πανικός και φόβος κυρίευσε τα ξωτικά. Μετέωρα βλέμματα και αθώες συγκινήσεις. Και έπειτα… μουσική, σκόνη, μαγεία, φως, μέρα…

Άφησέ με να συνεχίσω το παραμύθι μου, Nalyssa! Μη βιάζεσαι! Δεν το τελείωσα! Ολόκληρος επίλογος έμεινε ανεκμετάλλευτος, εάν θέλεις να ξέρεις! Αλλά τώρα που το σκέφτομαι λίγο πιο ψύχραιμα, ναι θα μπορούσα να σε αφήσω να μου μιλήσεις στην περίπτωση μόνο που θα επέλεγες τον πραγματικό σου ρόλο και θα μοιραζόσουν μαζί μου ίσως αυτό το μυστικό! Ξέρω ότι στα παραμύθια σε αποκαλούν ξωτικό, μα εμένα στα αλήθεια μόνο για νεράιδα μου μοιάζεις. Λοιπόν ποια είναι η αλήθεια;

Μια φορά και έναν καιρό πήγε η γάτα στο χορό του πρωτοχρονιάτικου ρεβεγιόν.

Τα ξωτικά την κοίταζαν με μισό μάτι.

Οι νεράιδες της έπιαναν κουβέντα για τα γιορτινά ρούχα της.

Οι μάγοι της έκαναν φάρσες μεταμορφώνοντας την σε πόμολο, γκι, επιδαπέδιο φωτιστικό και χιμπατζή ντυμένο μπαλαρίνα.

Τα παραμύθια και οι λέξεις επιβίωσαν ακόμη ένα χρόνο.

Το αποφάσισα αν δεν έχεις καλή μνήμη, δεν έχει νόημα να παίρνεις αποφάσεις.

Τελικά όσα δεν αντέχεις κάνουν συνεχώς κύκλους μπροστά από τα μάτια σου μέχρι να βρεις τον τρόπο.

Αλλά και όσα περιμένεις θα έρθουνε. Ίσως όταν σταματήσεις να τα περιμένεις.

Τα πιο όμορφα βράδια έρχονται απρογραμμάτιστα.

Ψηλά στα αστέρια το βλέμμα μας, ο προορισμός μας.

Κάτω στην γη οι ρίζες μας, η εκκίνηση μας.

Ο φυσικός άνθρωπος απολαμβάνει τη βαρύτητα.

Ο άλλος άνθρωπος ξεχνάει να απολαύσει.

Ο μόνος μένει κάπου ανάμεσα στη σοφία και την παράνοια.

Ο απόλυτος έρωτας μπορεί και να είναι κατασκεύασμα του Hollywood.

Το άπειρο είναι κομμάτι μας κι εμείς δικό του.

Βρες μια υπόσχεση που θες να κρατήσεις.

Σπείρε ένα βλέμμα

Ρίξε ένα γέλιο να σταθεροποιηθεί.

Μια αγκαλιά πάρε πίσω.

Κυριακές μεσημέρια με ακορντεόν στην γειτονιά: δυνατός ήχος να σπάει την ησυχία και την ακινησία.

Βράδια με φεγγάρια κάνουν περισσότερο θόρυβο κι ας μοιάζουν σιωπηλά.

Θα φύγω αν και δεν ήθελα ποτέ να φύγω,

Αλλά μπορεί και να μείνω γιατί δεν ήθελα να φύγω.

Αυτή η πόλη είναι φωλιά και κλουβί.

Για πάντα θα είμαι ερωτευμένη μαζί της.

Για λίγο που και που θα τη μισώ.

Θάλασσα απέραντη, μυρωδάτη.

Αέρας ελαφρύς, να μας ταξιδεύει.

Φωτιά να μας ζεσταίνει και να ετοιμάζει νέες αρχές.

▲ Φωτογραφίες: Kατερίνα Πασπαλιάρη. Φόρεμα: Atelier Loukia

info

Την Nalyssa την γνωρίσαμε το 2010 με το ψηφιακό άλμπουμ Barock. Το κορίτσι, παρουσιαζόταν στο εξώφυλλο φορώντας σαν φόρεμα, μια κουρτίνα, κρατώντας στο αριστερό χέρι το όργανο Theremin και στο δεξί μια τσιπούρα. Δυο χρόνια αργότερα (Νοέμβριος 2012) κυκλοφορεί τον δεύτερο προσωπικό της δίσκο που φέρει τον τίτλο The seed. Στο ερώτημα ξωτικό ή νεράιδα, έχω ήδη την απάντηση. Εσείς τι λέτε;

Advertisements

Φάνης Κατέχος: Να ανεβαίνουμε. Να πετάμε τις φθαρμένες σκέψεις μας, να παίρνουμε μια βαθιά ανάσα και να τσουλάμε και πάλι στην αόρατη τσουλήθρα που μας οδηγεί στην πόλη.

συνέντευξη/ αναδημοσίευση ΝΤΟΥέΝΤΕ magazine #21

βάσια τσώτσου

Τέσσερα χρόνια πριν και κάτι μήνες, έβρεχε. Έβρεχε πολύ˙ ασταμάτητα˙ χωρίς ντροπή. Οι παλιάτσοι δεν είχαν φανεί ακόμα. Οι μουσικοί, τα τρομπόνια, τα ακορντεόν και τα καπέλα δεν είχαν φτάσει ακόμα. Οι πλατείες ήταν μόνες και ζητούσαν μια αγκαλιά. Όλοι μιλούσαν για ένα κάποιο τέλος και μια κάποια επερχόμενη σκοτεινή αρχή. Σιωπή και έπειτα δειλά προσευχή. Φαίνεται όμως πώς κάποιος άκουσε τα λόγια. Ένα απροσδιόριστο φως εμφανίστηκε μέσα από ένα σύννεφο να δώσει ζωή στην παλιά και κουρασμένη πόλη. Ο Ήλιος ήρθε ξανά και έλαμψε το σύμπαν. Κάποιοι το είπαν θαύμα, άλλοι απλώς το αποκάλεσαν ζωή. Οι επισκέπτες γέμισαν κάθε γωνιά με χρώματα και μουσικές. Οι παλιάτσοι φόρεσαν τα γιορτινά τους και η πιο όμορφη παράσταση του κόσμου ξεκίνησε!

Ό,τι ακολουθεί αποτελεί προσωπική αφήγηση του πιο σπουδαίου Ήλιου που γνώρισα ποτέ μου. Αν ποτέ τον αναζητήσετε ακούει στο όνομα Φάνης Κατέχος και έχει την ιδιότητα του ηθοποιού. Μεταξύ μας όμως πιστεύω ότι δεν γίνεται να μην διαγράψει την πορεία του και ως φιλόσοφος ή έστω ποιητής…

katexos21-1

Ας αφεθούμε στην αίσθηση του βιολογικού μας ρολογιού και ας δώσουμε αυτή την υπόσχεση.

Ευτυχισμένες μέρες είναι όλες οι μέρες που μπορώ και ανοίγω τα μάτια μου. Πιο ευτυχισμένες είναι οι πικρές μέρες. Προμηνύουν πάντοτε μια μεγάλη χαρά.

Η στιγμή που μου δίνει ένα περιθώριο παύσης και ανάσας είναι η στιγμή που φεύγει ο ήλιος και έρχεται το σκοτάδι. Το ενδιάμεσο με καθηλώνει.

Οι επαναστάσεις είναι ατομικές και ξεκινούν από μέσα μας. Η πρώτη επανάσταση είναι αυτή που θα μας βγάλει νικητές από τον χειρότερο εαυτό μας.

Δεν πιστεύω στην πολιτική, πιστεύω στον Άνθρωπο. Η πολιτική δεν νοείται ως αυτοσκοπός, αλλά ως υποχρέωση. Υποχρέωση να μπω στην υπηρεσία των ανθρώπων, να γίνω ο υπηρέτης τους και όχι το αφεντικό τους. Υποχρέωση να θυσιαστώ για όλους τους άλλους.

Η τέχνη είναι απροσδιόριστη. Είναι το μέσο που οδηγεί τους ανθρώπους στην λύτρωση -στο να λυθούν από τα δεσμά τους.

Η θεατρική πράξη είναι μια συνουσία μεταξύ κοινού και ηθοποιού. Είναι η στιγμή που εάν καταφέρουμε να σταματήσουμε τον χρόνο και παγώσουμε το ρολόι, τότε θα έχουμε καταφέρει κάτι και οι δυο.

Ο έρωτας είναι παντού. Είναι αυτό που μας κάνει να βλέπουμε τα πάντα όμορφα. Ο έρωτας είναι αυτός που έπλασε την πλάση, άρα η πλάση είναι έρωτας.

Η άδεια πλατεία είναι η πιο θλιβερή εικόνα που μπορώ να αντικρύσω. Με τρομάζουν οι άδειες πλατείες. Νιώθω ότι οι άνθρωποι τις φοβούνται. Πώς θα ήταν να μπορούσα να γεμίσω και να χρωματίσω μια πλατεία; Η χειρότερη πλατεία που έχω δει ποτέ μου είναι η πλατεία Ομονοίας. Ένα ζωντανό μνημείο κενότητας.

Το κέντρο αυτής της πόλης είναι ένας ακραίος σουρεαλισμός. Μια συνεχής αντίφαση και ένας μαγνήτης. Μέσα στην τόση ασχήμια καταφέρνεις να δεις όμορφες εικόνες.

Κρίσεις πανικού, αξιών, πολιτικές κρίσεις, οικονομικές, ατομικές. Η εποχή που ζούμε είναι γεμάτη κρίσεις. Ένα πείραμα, ένα “κρίσεις project”: σε πόσες κρίσεις αντέχουμε ακόμα;

Αν θα μπορούσα τον κόσμο να άλλαζα, θα προέτρεπα όλους εμάς τους μεγάλους να γίνουμε ή να μείνουμε παιδιά. Να ακουμπήσουμε στα συναισθήματά μας με όλη την ειλικρίνεια που έχει ένα μικρό παιδί. Ακούω συνέχεια: «Μεγάλωσε! Ωρίμασε! Σταμάτα πια να κάνεις λάθη». Νιώθω ότι τα παιδιά δεν κάνουν λάθη. Αν θα μπορούσα τον κόσμο να άλλαζα, θα έφτιαχνα έναν κόσμο λουνα-παρκ.

Ο δρόμος γράφει την δική μας ιστορία. Στο ερώτημα σοκάκι ή λεωφόρος, η απάντηση είναι σοκάκι με μυρωδιά φούρνου. Ονειρεύομαι έναν κόσμο χωρίς σπίτια, μονάχα ξενώνες-φωλιές. Να μπορούσαμε κα εμείς όπως τα χελιδόνια να ταξιδεύουμε και να βρισκόμαστε συνέχεια σε διαφορετικούς δρόμους.

Την αλήθεια μπορούμε να την βρούμε μονάχα μέσα μας. Υπάρχει ένας μικρός ψευτάκος που κατοικεί παρέα με εμάς. Αυτόν λοιπόν, ας τον βρούμε όλοι μας και ας του ρίξουμε μια κλωτσιά… αξίζει τον κόπο.

Οι παλιάτσοι είναι αυτοί που δίνουν αξία στο παλιό και δε το αφήνουν να ξεφτίσει. Το φθαρμένο κουβαλάει μέσα του μια ολόκληρη ζωή και μας το υπενθυμίζουν. Οι παλιάτσοι κουβαλούν ιστορίες που δεν φαίνονται λουστραρισμένες και καθαρές.

Αύριο θα ξέρουμε ότι χθές δεν ξέραμε τίποτα.

Να ανεβαίνουμε. Να πετάμε τις φθαρμένες σκέψεις μας, να παίρνουμε μια βαθιά ανάσα και να τσουλάμε και πάλι στην αόρατη τσουλήθρα που μας οδηγεί στην πόλη.

 Ινφο

Σκηνοθέτησε την παράσταση Σ’ αγαπώ-Σε μισώ στο θέατρο “fabrica Athens”. Ο ίδιος αποτελεί ιδρυτικό μέλος της ομάδας “fabrica Athens” και υποκινητής του καλλιτεχνικού εγχειρήματος το «θέατρο ως φάμπρικα και οι καλλιτέχνες ως εργάτες της».

Υ.Γ.: Εάν ποτέ τον βρείτε, ρωτήστε τον την ιστορία του ήλιου. Θα χαρεί πολύ να σας την διηγηθεί.

Ηλίας Βαμβακούσης: Κάποια μέρα τα μάτια θα δουν ελεύθερα τα άλλα μάτια

συνέντευξη/ αναδημοσίευση από ΝΤΟΥέΝΤΕ magazine #21

βάσια τσώτσου

Καλοκαίρι 2011. Πλατεία Συντάγματος. Ώρα μηδέν.

Κάπου, σε κάποιο σημείο, η πλατεία γεμίζει μουσικές και χορούς. Για μια στιγμή ένα αόρατο σύννεφο βρέχει τον πόνο. Εκείνη βρίσκεται ήδη εκεί, ντυμένη στα άσπρα και χαμογελά. Κουβαλά μαζί της τα μελλούμενα, τα αύριο, τα ναι και τα όμορφα…

Δε ξέρω ποια ήταν η πλατεία και ούτε με αφορά. Δε θυμάμαι τι έγινε το καλοκαίρι του 2011. Ξέρω μόνο ότι σε εκείνο το μέρος γεννήθηκε ένα μικρό κοριτσάκι, να μου θυμίζει την ομορφιά του κόσμου και την αλήθεια.

Κάθε φορά που ακούω «το κοριτσάκι» του Ηλία Βαμβακούση, για λίγα λεπτά της ώρας μια μικρή ελευθερία κάτι μου ψιθυρίζει…

Τον γνώρισα λοιπόν, πριν από λίγο καιρό και κάναμε μια μικρή κουβεντούλα. Στο ΝΤΟΥέΝΤΕ παραθέτουμε κάποιες από τις κρυφές του σκέψεις.

Image

Η πρώτη μου διδαχή στην μουσική ήταν το ρεμπέτικο. Στην αρχή δεν καταλάβαινα ακριβώς τι εννοεί, μα το αγάπησα  απροσδιόριστα πολύ και έτσι προσπάθησα να το ανακαλύψω.

Η παράδοση μέσα σε όλα ήταν ένα πέρασμα που από μικρός ήθελα να κάνω. Λένε ότι η δυτική μουσική είναι ένα ποτήρι νερό και η παράδοση μια θάλασσα. Με ένα πολύ ωραίο διαπολιτισμικό τρόπο επικοινωνεί και ενώνει τις μουσικές του κόσμου. Η αλήθεια είναι ότι την παραδοσιακή μουσική πολλές φορές προσπάθησαν να την φιμώσουν και να την κάνουν μουσείο ταυτίζοντάς την με την θρησκεία ή τα απολυταρχικά καθεστώτα (δικτατορίες). Στην Ελλάδα ήταν μια μαύρη σελίδα κατά την διάρκεια της οποίας λογοκρίθηκαν πολλά τραγούδια.

Δεν πιστεύω σε θεούς και δαίμονες. Πιστεύω στον Άνθρωπο και την δύναμή του.

Τα παραμύθια είναι βγαλμένα από την ζωή. Κατά κάποιο τρόπο αποτέλεσαν την άμυνα του λαού και την πίστη ότι κάποιες φορές και το καλό μπορεί να νικήσει.

Υπάρχει άμεση επικοινωνία των τεχνών. Ως μουσικός έχω επηρεαστεί πολύ από τα εικαστικά, τον κινηματογράφο και την ποίηση –ειδικά την ποίηση. Εάν μπορούσα να μιλήσω πιο συγκεκριμένα, θα έλεγα ότι προσωπικότητες όπως ο Καζαντζάκης, ο Ντοστογιέφσκι και ο Στρίντμπεργκ, ο Νταλί και ο Πικάσο  με έχουν επηρεάσει πολύ. Γενικά το σουρεαλιστικό στοιχείο και ο,τιδήποτε έχει να κάνει με το μη συμβατό με έχει γοητεύσει πάρα πολύ.

Μεγαλώνουμε και προσπαθούμε να ανακαλύψουμε την χαμένη μας παιδικότητα. Τα παιδιά είναι πάντα πιο αγνά. Τους βγαίνει ασυνείδητα και φυσικά  έτσι τους προκύπτει η ελευθερία και η έκφραση. Εάν για παράδειγμα δώσεις σ’ ένα παιδί ένα μαχαίρι, δεν μπορεί να σφάξει μια κότα.

Θυμάμαι παιδί να βρίσκομαι και εγώ στους ώμους των γονιών μου και να πηγαίνουμε σε πορείες. Σε μια από αυτές είχα προλάβει και τον Ρίτσο να απαγγέλει ποίηση. Έχω μνήμη από αυτή την εικόνα –θυμάμαι την φωνή του «πλάι μου».

Τα πάντα είναι πολιτική. Ακόμα και το ότι επιλέγω να κινούμαι με ποδήλατο, είναι μια πολιτική στάση.

Το ότι κάποιος βέβαια έχει μια πιο αριστερή ιδεολογία, αυτό δεν τον κάνει και καλύτερο άνθρωπο απαραίτητα. Χρειάζεται προσωπικό ψάξιμο και κόπος προκειμένου να καταλάβεις τον κόσμο και να συνειδητοποιήσεις τα χαρακτηριστικά της κοινωνίας μέσα στην οποία ζεις.

Χειραγώγηση υπάρχει πάντα και παντού είτε για καλό είτε για κακό σκοπό. Από εκεί και έπειτα όταν κάποιος ακούει τις ανάγκες του, δεν νομίζω ότι χειραγωγείται και τόσο εύκολα.

Υπάρχουν φορές που συμβαίνει κάτι μαγικό και ανεξήγητο. Κλείνεις τα μάτια και κάτι έρχεται απλά από μόνο του. Αρχικά είναι μια στιγμή και έπειτα όλο αυτό μετατρέπεται σε ένα πείσμα ολοκλήρωσης. Εύκολα μπορεί κάτι να παραμείνει μη υλοποιήσιμη ιδέα που απλώς θα στροβιλίζεται ως σκέψη. Κάθε μικρή γέννα όμως δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση και αυτό γιατί σκαλίζεις πληγές και μνήμες που άλλες φορές ο οργανισμός σου θα ήθελε να διώξει.

Du tonic: Το τραγούδι αυτό μιλά για τον Ανδρέα Παγουλάτο. Έναν μέντορα που «δίδασκε χωρίς να διδάσκει». Είχα την τύχη να συνεργαστώ μαζί του στον δίσκο «Πέραμα» και ουσιαστικά ήταν η πρώτη φορά που έμαθα πώς να πειραματίζομαι. Εκεί είχα ακολουθήσει και την συμβουλή του Ανδρέα να ακούω πιο πολύ το όνειρο. Με την Νατάσσα γνωριζόμαστε χρόνια. Ήθελα σε αυτό τον δίσκο να μοιραστώ ένα τραγούδι μαζί της και επέλεξα τελικά αυτό. Μου άρεσε πάρα πολύ ο τρόπος με τον οποίο ερμήνευσε το κομμάτι. Από την πρόβα κιόλας είχα μαγευτεί.

Κάποια μέρα ίσως να είμαστε πιο ελεύθεροι. Στον καινούργιο αυτό δίσκο προσπάθησα να έχω ένα πιο πολιτικό υπόβαθρο στον στίχο και την επιλογή των κομματιών. Η εποχή επιβάλλει να είμαστε συνειδητοποιημένοι πολιτικά. Αυτό είναι το όπλο μας απέναντι σε ένα απολιτίκ σύστημα.

Η συνέντευξη τελειώνει όμορφα και ο Ηλίας γράφει στο χαρτί και κάτι ακόμα: «κάποια μέρα που θα ‘ναι όπως όλες οι άλλες, τα μάτια θα δουν ελεύθερα τα άλλα μάτια».

Περιμένοντας την μέρα λοιπόν….

 Ινφο

«Κάποια μέρα» είναι ο καινούργιος δίσκος του Ηλία ο οποίος μέσα στον Ιανουάριο θα έχει τελειοποιηθεί.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΩΣΤΗ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑ “e’ arrivato Zampanό”

Από την Βάσια Τσώτσου και την Ζωή Οικονομοπούλου

Φωτογραφίa: Νίκος Μαραβέγιας

Σάββατο απόγευμα και τρεις φιλόδοξοι επιστήμονες στήνουν μια επιχείρηση κάπου στα συνωμοτικά τα Εξάρχεια. Θαρρείς όμως βροχερό ήταν το απόγευμα, βροχερές τελικά και οι σκέψεις. Τι εταιρεία άραγε θα μπορούσε να ιδρύσει ένας στατιστικός ex Ιταλίας, μια απόφοιτη μάρκετινγκ εκ Παντείου και μια φοιτήτρια πολιτικών επιστημών; Μάλλον τίποτα. Για αυτό και εμείς τα αφήσαμε τα λόγια τα μεγάλα και απολαύσαμε την όμορφη παρεούλα.

Λεπτομέρειες, δύσκολα θα υπάρξουν καθώς η πρόταση για την μελλοντική ίδρυση της εταιρείας μας ισχύει ακόμα!! Κωστή;;;

Τελικά πόσοι είναι οι δρόμοι της ζωής; Πόσο προβλέψιμοι μοιάζουν και πόσο μας αιφνιδιάζουν;

Θα το θέσω λίγο επιστημονικά, αφού είμαστε και συνάδελφοι τώρα πια. Ουσιαστικά από τότε που γεννιόμαστε οι επιλογές μας είναι άπειρες. Άρα εφόσον είναι άπειρες οι επιλογές μας για συγκεκριμένα πράγματα, άπειροι είναι και οι δρόμοι. Νομίζω ότι όσο μεγαλώνουμε διαμορφώνουμε μια διαδρομή βάση αισθητικής, εμπειρίας, τύχης και προτίμησης. Τώρα αυτός ο δρόμος μπορεί να σε βγάλει σε ένα σύννεφο, μπορεί και σε έναν γκρεμό. Ο συνδυασμός είναι που διαμορφώνει το αποτέλεσμα. Ασπάζομαι όμως και τη γνώμη που υποστηρίζει ότι «όταν θέλεις κάτι πολύ το σύμπαν συνωμοτεί υπέρ σου»

Άρα τον δικό σου δρόμο, μόνος τον έχεις διαγράψει;

Στην δική μου περίπτωση, νομίζω ότι επειδή είμαι και τέτοιος τύπος, αφαίθηκα και λίγο να βρω τον δρόμο μου. Δηλαδή δεν δούλεψα με την έννοια του γίνει αυτοσκοπός μου το ότι θα ζήσω από τη μουσική. Η πλάκα είναι ότι έκανα διπλή δουλειά. Το πρωί ήμουν σε μια ερευνητική ομάδα του πολυτεχνείου σαν επιστημονικός συνεργάτης, το βράδυ έπαιζα σε μουσικές σκηνές. Ερχόταν επομένως το ένα να αναιρέσει και να ακυρώσει το άλλο. Σαν να κορόιδευα δυο ρόλους καθώς δεν ήξερα τι θα κάνω τελικά.  Η τύχη μάλλον με βοήθησε να φτάσω εδώ, στο σημείο που βρίσκομαι τώρα. Είναι κατάκτηση θεωρώ το να μπορείς και να ζεις μέσα από τη μουσική και να μη χρειάζεται να κάνεις άλλη δουλειά.

Φανταζόσουν ποτέ ότι η ζωή σου θα πάρει αυτή τη ροπή;

Η φαντασίωσή μου ήταν ότι κάποια μέρα θα παίζω σε κόσμο και όλοι θα τραγουδάνε και θα χορεύουν τα τραγούδια μου. Το φαντασιωνόμουν ναι. Το φανταζόμουν όχι. Αυτό που πραγματικά δεν πίστευα ήταν ότι θα γίνει τόσο γρήγορα. Δηλαδή από το πρώτο μας live στου Ψυρρή με 50 άτομα μέχρι τη προηγούμενη Δευτέρα όπου πάνω από 50 άτομα έμειναν απέξω, τα πάντα κύλησαν γρήγορα. Αυτό δείχνει ότι μάλλον αφορούσε τον κόσμο αυτό που πρότεινα σαν project, σαν μουσική, σαν στίχο, σαν διάθεση, σαν στάση ζωής.

Είχες ωστόσο τη πεποίθηση πως θα φτάσεις ψηλά;

Όταν ξεκίνησα έτρωγα πολλές χυλόπιτες και από τις δισκογραφικές μα και από τα media. Αυτό που έκανα δεν θεωρούνταν αναγνωρίσιμο. Ζητάγανε κάτι πιο συμβατικό: Δεν είναι pop, δεν το θέλω. Δεν είναι rock, δεν το θέλω. Δεν είναι έντεχνο, φύγε! Οπότε ήμουν δύσπιστος στην αρχή και ήμουν και ανασφαλής. Δεν ήξερα εάν αυτό που κάνω θα είναι μάταιο ή θα πιάσει τόπο. Έτρωγα πόρτες κανονικά. Τι είναι αυτό το ξωτικό; Από που έσκασε μύτη άραγε;

Και η μουσική σου για πιο λόγο πιστεύεις ότι ξεχώρισε;

Πιστεύω πολύ στη μουσική και σε αυτό που εκφράζει η μουσική. Σε αυτή την πολυπολιτισμικότητα πιστεύω. Στο μπέρδεμα των ήχων και των επιρροών. Στο βρώμικο, το αλήτικο, το υπόγειο που βγάζει ο δρόμος. Στη χαρά για τον έρωτα και τη ζωή. Στο όχι της μιζέριας και της παθητικότητας. Στο ναι του προβληματισμού και του ακτιβισμού. Όλα αυτά τα πιστεύω πάρα πολύ και είμαι ευτυχισμένος που έχω έναν τέτοιο τρόπο ζωής. Οπότε και στη σκηνή φαντάζομαι ότι όλο αυτό βγαίνει πολύ αυθόρμητα και ειλικρινά. Νομίζω ότι ο κόσμος βλέπει την αλήθεια.

Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα λίγο από την αρχή…

Αυτή είναι η συνηθισμένη ιστορία του φοιτητή που πάει να σπουδάσει στην Ιταλία. Παράλληλα παίζει μουσική, ψιλοπάει καλά, ψιλοακούγεται στα φοιτητικά τα στέκια και κάνει και κάποιες  συναυλίες. Εάν και δεν άκουγα πολύ ελληνική μουσική, στα χρόνια εκείνα ανακάλυψα και ασχολήθηκα με το ρεμπέτικο. Μας καλούσαν σε ελληνικές γιορτές όπου κατά βάση διασκέδαζαν Έλληνες. Βλέπαμε αρκετή ανταπόκριση και κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα.

Ήταν εύκολο για έναν Έλληνα φοιτητή να εμφανίζεται στα μουσικά τα στέκια μιας ξένης χώρας;

Εάν έρχεσαι από την Ελλάδα και πηγαίνεις σε μια χώρα όπου 1 στους 3 έχει επισκεφτεί και θαυμάσει την ελληνική ομορφιά και θάλασσα, μετά είναι εύκολο να τους κερδίσεις και μόνο που εμφανίζεσαι. Δεν πιστεύω ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο για έναν Έλληνα που πρεσβεύει την Ελλάδα. Δεν πήγα άλλωστε να τους παίξω ούτε indie rock, ούτε punk. Πήγα και τους έπαιξα ένα folk rock ελληνικό. Οπότε τους ήρθε λίγο ο ρυθμός, λίγο το greek συρτάκι, καμάκι και σουβλάκι και άνοιξε η καρδιά τους και φώναζαν Greco! Greco!

Την πρώτη σου συναυλία την θυμάσαι;

Βέβαια την θυμάμαι. Την πρώτη συναυλία σε μεγάλο κοινό, έτσι; Πραγματικά έκανα σαν τρελός. Χοροπήδαγα και τραγούδαγα χωρίς να καταλαβαίνω εάν τραγουδώ σωστά ή όχι. Μάλλον ζούσα το όνειρό μου εκείνη τη στιγμή. Στο τέλος της βραδιάς θυμάμαι πώς η μπάντα μου ισχυριζόταν ότι δεν ήμουν και πολύ καλός ενώ εγώ αισθανόμουν ότι έχω κάνει το καλύτερο δυνατό που γινόταν. Και έτσι έρχεται μετά το πέρασμα του χρόνου να τα διορθώσει όλα αυτά. Τάχα η κεκτημένη ταχύτητα και ο ενθουσιασμός να κάνεις επιτέλους αυτό που αγαπάς με πολύ ανταπόκριση!

Τι πιστεύεις ότι έχασες και τι ότι κέρδισες από εκείνα τα χρόνια;

Δεν έχασα τίποτα και σίγουρα κέρδισα πολλά. Στην Ιταλία γνώρισα διαφορετικές κουλτούρες

από τη δική μας. Άλλες θρησκείες, άλλα φαγητά, άλλες γλώσσες, άλλο τρόπο σκέψης. Η διαφορετικότητα τελικά είναι αυτό που μπορεί να μας δίνει έμπνευση, να μας κάνει πιο ολοκληρωμένους και πιο σοφούς.

Νοσταλγείς επομένως…

Σίγουρα τα νοσταλγώ αυτά τα χρόνια. Η ηλικία αυτή η φοιτητική ή έστω νεανική, νομίζω ότι έχει μια ανεμελιά και μια μοναδική ενέργεια. Μια αίσθηση ότι μπορείς να αλλάξεις τον κόσμο. Όλοι το περνάμε αυτό και είναι ωραίο να το αισθάνεσαι και να το ζεις.

Θα γύρναγες πίσω;

Μπορεί και να γύρναγα. Νομίζω ότι παντού μπορούμε να πάμε εάν υπάρχει λόγος σοβαρός. Συνήθως όταν ερωτεύεται ο κόσμος ξεχνάει που βρίσκεται και που θέλει να πάει και ακολουθεί τον έρωτά του. Ή επίσης και όταν πρόκειται και για δουλειά. Οπότε παντού πας έτσι. Γιατί όχι; Την αγαπάω πολύ την Ιταλία, όπως πολύ αγαπάω και το να αλλάζω μέρη. Οπότε για αυτόν τον λόγο θα πήγαινα οπουδήποτε και οποτεδήποτε.

Αλήθεια, πες μας κάτι στα Ιταλικά….

E’arrivato Zampano’ ! Είναι από την ταινία του FELINI ”La Strada” . Αγαπημένη  ταινία και αγαπημένος  σκηνοθέτης. Παίζει μάλιστα και ο Antony Quinn. Είναι λοιπόν ένας πλανόδιος με αυτοσχέδιο τσίρκο που έχει μαζί του μια πιτσιρίκα, την Τζελσομίνα. Στη πλατεία κάθε χωριού που δίνουν παραστάσεις φωνάζει η Τζελσομίνα: e’arrivato Zampanό! e’arrivato Zampanό! Και τότε εμφανίζεται ο Zampanό, φουσκωμένος και ντυμένος με δερμάτινα για να δώσει το show του. Αφότου τελειώνει όλο το χωριό τον αποθεώνει και τον χειροκροτεί. Και αυτό ακριβώς ήταν το όνειρό μου. Αυτό ήθελα να κάνω ουσιαστικά. Αυτή η τσιγγανιά από μέρος σε μέρος, αυτό το γκραντέσκο που είναι και λίγο φτωχό μαζί, πάντα με γοήτευε!! (Δεν είναι γκραντέσκο με την έννοια του star. Ο Zampano άλλωστε ήταν star μονάχα στον δικό του κόσμο.)

Αρκετοί προσπερνούν ή ακόμα και απαξιώνουν έναν καλλιτέχνη του δρόμου…

Εντάξει προφανώς τον απαξιώνουν γιατί θεωρούν ότι η τέχνη γεννιέται στα υπερσύγχρονα σαλόνια με τους υπερσύγχρονους και ελιτίστικους θαμώνες τους. Αυτή η τέχνη δεν με αφορά. Είναι πολύ ελιτίστικη για εμένα και μονομερής και πολύ συντηρητική. Θεωρώ πώς δεν συνάδει με τα σημερινά χρόνια και την σημερινή εποχή.  Δε χρειάζεται για να κάνεις τέχνη να περιμένεις να παίξεις στην οσκαρική ταινία του Hollywood ή στην Επίδαυρο. Μπορείς να κάνεις τέχνη και στον δρόμο και με 10 ανθρώπους και με 15. Αυτό βέβαια προϋποθέτει και μια γενικότερη στάση ζωής. Να εκτιμήσεις επομένως την απλότητα και να μην παραμυθιαστείς και γεμίσεις το κεφάλι σου με πρότυπα τηλεοπτικά. Ότι δηλαδή για να γίνεις έτσι πρέπει να κάνεις τα συγκεκριμένα.

Σε ότι αφορά την επιστροφή σου στην Αθήνα, δούλεψες κατευθείαν ως μουσικός;

Έφυγα από την Ιταλία και παρουσιάστηκα στην αεροπορία στην Τρίπολη. Όταν τελείωσε όλο αυτό ήρθα στην Αθήνα και άρχισα να κάνω συναυλίες και liveάκια σε μικρά μέρη και μουσικές σκηνές. Συγχρόνως βέβαια δούλευα και στο πολυτεχνείο. Ήταν δύσκολο να δεχτούν αυτό που έκανα. Πόσω μάλλον να με εμπιστευτούν. Φαντάσου ότι συνήθως έπαιζα όταν έπαιζε και ο Παναθηναϊκός Champions League. Ήμουν εγώ και άλλοι 15 φίλοι μου. Παρακαλούσα για Σάββατο και δε μου έδιναν. Έλεγαν ότι δεν κάνει η μουσική μου για Σάββατο.

Έχει μέρες η μουσική σου;

Υποτίθεται δεν είχα την δυναμική να παίξω Σάββατο. Υπήρχαν δυσκολίες σε αυτό. Δεν υπήρχαν έσοδα και έπρεπε να συντηρήσεις μια μπάντα όπου οι άνθρωποι θα ζούσαν από αυτό. Ζώντας αυτές τις δυσκολίες έφτασε η στιγμή όπου με κάλεσε ο Σαββόπουλος. Δουλέψαμε μαζί δυο χρόνια και έπειτα πήγα στον Καλαντζόπουλο και τη Ρεμπούτσικα ως ακορντεονίστας. Μου έδωσαν χώρο να πω και δυο τραγούδια που ήθελα και έτσι μέσα από τα πολλά στάδια των συνεργασιών άρχισα να ωριμάζω, να γνωρίζω την ελληνική πραγματικότητα και να ζω από τη μουσική.

Και όλος αυτός ο πανικός που κυριαρχεί τα τελευταία δυο χρόνια; Σαν να ξέσπασε ένα κίνημα. Maraveyas κίνημα!

Δεν ξέρω. Πραγματικά δεν ξέρω. Με ευχαριστεί ωστόσο πάρα πολύ. Ίσως ο κόσμος να εκτίμησε την ενέργεια που δίνω πάνω στη σκηνή. Τα τραγούδια δεν ξέρω εάν θα γράψουν ιστορία. Πάντως εγώ απλά το χαίρομαι. Το διασκεδάζω και το απολαμβάνω. Προσπαθώ να είμαι καλός, να δουλεύω και να μην αρκούμε μόνο σε αυτό.

Αγκαλιάζεις το ακορντεόν σου σαν να πρόκειται για μια ανθρώπινη ύπαρξη, σαν να αγκαλιάζεις μια γυναίκα. Είναι μεγάλος τελικά αυτός ο έρωτας;

Το ακορντεόν είναι ένα όργανο που έχεις άμεση επαφή. Συμπάσχει μαζί σου. Αυτό σημαίνει ότι εάν είσαι πολύ αγχωμένος και κλείσεις πολύ δυνατά τη φισούνα μπορεί να σπάσει. Άλλες φορές πάλι εάν είσαι τρυφερός μαζί του μπορεί να βγάλει έναν γλυκό ήχο. Επειδή όμως έχεις την αίσθηση ότι το αγκαλιάζεις και από τις δυο πλευρές και «παλεύεις» με αυτό, αυτό είναι που δημιουργεί μια πολύ ιδιαίτερη σχέση. Είναι μια σχέση αγάπης και μίσους που όπως όλες αυτές οι σχέσεις έχει πάθος!

Και ο μελαγχολικός του ήχος που μας παραπέμπει;

Είναι η νοσταλγία, αυτή η γλυκιά μελαγχολία που ενέχει. Το ακορντεόν το έχουμε συνδυάσει και με τους μουσικούς του δρόμου και με τις γειτονιές που περνούσαν και πετάγαμε τις δραχμές παλαιότερα, τα ευρώ τώρα. Έχει μια νοσταλγική διάθεση όμως είναι ωραίο το ακορντεόν. Ωραίο, αρκεί βέβαια να μην είναι βαρύ.

Ποια ανάγκη οδηγεί άραγε τους ανθρώπους στη μουσική;

Στο να παίζουν ή να ακούνε;

Και στα δυο.

Νομίζω ότι ο ακροατής και ο δημιουργός μπορεί να έχουν τον ίδιο ρόλο, μπορεί και διαφορετικό. Δηλαδή μπορεί ο μουσικός να λειτουργεί και σαν ακροατής, μπορεί και ο ακροατής να λειτουργεί σαν μουσικός. Από την άλλη, και ο ακροατής λειτουργεί μόνο αν ακροατής και ο μουσικός σαν μουσικός. Δηλαδή τι θέλω να πω. Θέλω να ακούσω μουσική όταν θέλω να χαλαρώσω, όταν θέλω να χορέψω, όταν θέλω να ντύσω μια ιδιαίτερη στιγμή ή όταν θέλω να ταξιδέψω νοητικά με μια μουσική. Αντίστοιχα, θα δημιουργήσω μουσική όταν θα θέλω να περιγράψω μια ανεπανάληπτη χαρά, έναν έρωτα. Είναι τόσοι πολλοί οι λόγοι που μας ωθούν στη μουσική που νομίζω ότι ο βασικός και πρωτογενής παράγοντας που μας κάνει να ανοίξουμε το ραδιόφωνο είναι ότι η μουσική είναι παρέα.

Λένε ότι οι άνθρωποι που φτάνουν να εκφραστούν μέσα από τις νότες έχουν κάτι ανολοκλήρωτο μέσα τους.

Αυτό φαντάζομαι οι ψυχολόγοι το λένε. Δεν έχω πάει ακόμα, μα θα πάω κάποια στιγμή! Νομίζω τελικά ότι αυτό που ωθεί τον πιο πολύ κόσμο να δημιουργήσει είναι προφανώς ότι γεννιόμαστε και χανόμαστε σε αυτόν τον κόσμο. Νομίζω δηλαδή πώς κάπου εκεί έγκειται το όλο ζήτημα.

Άρα είναι θέμα ματαιοδοξίας;

Ματαιοδοξίας όχι. Είναι μάλλον αυτό το μυστήριο της ζωής που δεν μπορούμε να έχουμε την αιωνιότητα και να ζούμε για πάντα, που δημιουργεί την ανάγκη έκφρασης. Δίνεις αιωνιότητα σε μια στιγμή είτε μέσα από μια ταινία, είτε μέσα από ένα τραγούδι, είτε μέσα από ένα βιβλίο. Αυτό το παράπονο είναι, εάν θέλεις ότι η ζωή είναι μικρή τελικά και αφού είναι μικρή εμείς θα την κάνουμε μεγάλη μέσω των τεχνών και μέσω του έρωτα και της αγάπης.

Έχεις πάντοτε έμπνευση;

Γενικά είμαι αρκετά παραγωγικός. Δεν θα χρειαστώ πολύ για να γράψω ένα τραγούδι ή έναν δίσκο. Τώρα τελευταία βέβαια που οι υποχρεώσεις αυξήθηκαν και οι συναυλίες και οι μετακινήσεις και η κούραση και ότι συνεπάγεται αυτή η διαδρομή, αισθάνομαι πως χρειάζεται και μια πειθαρχία στο ζήτημα της έμπνευσης.

Τι είναι αυτό που δίνει διάρκεια σε έναν καλλιτέχνη;

Για να έχει διάρκεια κάτι και να είναι αληθινό θέλει και μια συνεχή εγρήγορση. Δεν είναι απλό. Πρέπει να εξελίσσεσαι, να διαβάζεις, να ενημερώνεσαι, να ζεις σύμφωνα με τους ρυθμούς της πόλης, να φιλοσοφείς τη ζωή και την πραγματικότητα, να δίνεις βάση στη πολιτική. Πρέπει να είσαι ανοιχτός σε όλα. Να γεμίζεις για να δίνεις. Είναι πολύ σημαντικό ένας καλλιτέχνης να ζει μέσα στον κόσμο, για τον κόσμο. Δυστυχώς πολλοί είναι εκείνοι που όταν τους χτυπήσει η επιτυχία την πόρτα, αποσύρονται στο προάστιό τους και στο μικρόκοσμό τους. Από εκεί και πέρα χάνεται αυτή η μαγεία. Την χάνει και ο κόσμος, την χάνει και ο καλλιτέχνης. Γίνεται ψεύτικο, γίνεται και εμπορικό. Για να έχει διάρκεια λοιπόν ένας καλλιτέχνης, πρέπει να είναι ταπεινός και να ακολουθεί τις αρχές και τα πιστεύω του.

Και εάν στη περίπτωσή σου συμβεί κάτι και χαθεί όλη αυτή η μαγεία;

Έχω την τύχη να έχω δημιουργήσει τη συνθήκη εκείνη που μου επιτρέπει και να ζω χωρίς τη μουσική. Ευτυχώς είναι οι ανάγκες μου λίγες και το σπίτι μου πολύ μικρό. Κληρονομιά μου και πλούτος μου είναι οι φίλοι μου. Το ευ ζην έτσι όπως εγώ το εννοώ δεν μου στοιχίζει και πολλά. Σε κάθε περίπτωση θα μπορούσα και πάλι να ζω χωρίς τη μουσική. Οπότε εάν δεν έχω να κάνω τίποτα, θα κάνω κάτι άλλο. Θα κάνω…χορό!

Τις σχέσεις των ανθρώπων πώς τις βλέπεις;

Αυτό με τις σχέσεις είναι ολόκληρο διδακτορικό. Θέλει βαθιά σκέψη και ανάλυση. Τι είναι μια σχέση; Να μιλήσω με κάποιον; Να πω μια καλημέρα; Να κοιταχτώ; Να κάνω έρωτα; Δεν ξέρω πραγματικά. Το μόνο που διαπιστώνω είναι πως είναι πολύπλοκες οι σχέσεις.

Έχεις ιδιαίτερη σχέση με το ίντερνετ. Πρόσφατα μάλιστα έθεσες και μια ψηφοφορία στο face book σχετικά με το εξώφυλλο του καινούργιου σου δίσκου. Γιατί έγινε αυτό;

Αυτό δε το έκανα ως μουσικός, αλλά ως στατιστικός. Ήθελα να τεστάρω εάν η αίσθηση που είχα ήταν σωστή ή όχι.

Και τελικά;

Τελικά ήταν λάθος. Όλοι διάλεξαν αυτό που δεν είχα επιλέξει εγώ! Απλά ανακάλυψα στο internet ένα site που μπορείς να κάνεις έρευνες και ήθελα να παίξω λίγο. Δεν είχα κανένα σοβαρό κίνητρο.

Δυο λόγια για τον καινούργιο σου δίσκο…

Μπήκαμε με τη μπάντα όλοι μαζί στο studio και γράψαμε μέσα σε τέσσερις μέρες τα κομμάτια.  Δεν έχουμε κάνει διορθώσεις και νομίζω ότι έχει μια μοναδική ενέργεια που δεν είχε ο άλλος δίσκος. Αυτός ο δίσκος είναι ολοκληρωτικά γραμμένος (στίχοι και μουσική)από εμένα. Δεν ξέρω εάν τα τραγούδια είναι καλύτερα ή χειρότερα, είμαι σίγουρος όμως ότι είναι ειλικρινής και έχει αμεσότητα. Με τα λαθάκια του και τις αδυναμίες του. Δεν είμαι σίγουρος για το εάν θα αρέσει η αντισυμβατικότητά του, πάντως είναι μια δουλειά που έγινε μια και έξω.

Γίνεται άραγε πολιτική μέσα από τη μουσική;

Το ζητούμενο είναι να γίνει η μουσική μέσα από τη πολιτική. Δηλαδή επιτέλους να υπάρχει φαντασία στην πολιτική. Επιτέλους να υπάρχει έμπνευση και χιούμορ.

Και ένας καλλιτέχνης οφείλει να δηλώνει «ενεργός»;

Ένας πολίτης και ένας άνθρωπος οφείλει να είναι ενεργός. Πόσο μάλλον ένας καλλιτέχνης που αυτό που κάνει αφορά πολύ κόσμο και επηρεάζει πολύ κόσμο.

Έχεις συμμετάσχει σε πορεία και διαδήλωση;

Πολλές φορές. Μου αρέσει η χαρά που παίρνω τη στιγμή που ενώνεις τη φωνή σου με πολύ κόσμο, ανεξαρτήτως αιτήματος και λόγου. Είναι ωραία η αίσθηση όταν ενώνονται οι φωνές.

Πολιτικοποιημένος είσαι. Κομματικοποιημένος;

Κομματικοποιημένος με την έννοια ότι ανήκω ή ότι με καθοδηγεί ή ότι είμαι μέλος σε κάποιο κόμμα δεν είμαι. Δυστυχώς δεν έχω βρει κάποιο κόμμα που να εκφράζει αυτό που πιστεύω, την ιδεολογία μου. Και νομίζω ότι αυτό ισχύει και για πολλούς νέους. Από την άλλη δεν είμαι οπαδός και του λευκού ή ότι δεν πάω και ότι απέχω. Προσπαθώ να ψηφίζω κάθε φορά αυτό που είναι πιο κοντά στις πεποιθήσεις μου και ας μην είναι απόλυτα αυτό που πιστεύω. Νομίζω ότι είναι σημαντικό να υπάρχει πολυφωνία στη πολιτική. Είναι ωραίο να υπάρχουν πολλά κόμματα που εκφράζουν διαφορετικές απόψεις. Νομίζω ότι μέσα από τον πλουραλισμό γίνεται μια ζύμωση και κάτι γεννιέται.

Πώς θα όριζες την ελευθερία;

Είναι τόσα πολλά πράγματα η ελευθερία! Θα την όριζα μάλλον ως τη δυνατότητα εκείνη που θα μου επέτρεπε να μπορώ να κάνω και να λέω αυτά που θέλω.

Ουφ! «Δε σταματώ, ξημερώνει και φεύγω». Και που πηγαίνoυμε Κωστή μου;

Φεύγουμε από ότι μας πληγώνει και μας δυσκολεύει και πάμε εκεί που μπορεί να είναι άγνωστο, αλλά μας προσδίδει ψυχική ηρεμία και χαλαρότητα.

μόλις κυκλοφόρησε από την ILEGAL PRODUCTIONS το καινούργιο cd του Κωστή το οποίο φέρει τον τίτλο “WELCOME TO GREECE” ενώ πρόσφατα συμμετείχε στο marvelous lamb project της ταινίας «Η Κληρονόμος».

ιανουάριος 2010, παντειακα νεα

συνέντευξη με τον πάνο μουζουράκη

Από την Βάσια Τσώτσου

…Η παρακάτω συνέντευξη μαγνητοφωνήθηκε στις 2/4/2009. Όσα πρόκειται να ακολουθήσουν, αφορούν μονάχα τη μια ώρα και κάτι που βρέθηκα Παρασκευή βράδυ με τον Πάνο στο Οξυγόνο. Δεχτείτε τις μεγάλες του αλήθειες ως αναπόδεικτες. Έχουν περάσει κάμποσες μερούλες από τότε!! 

Κάποιους τους οδηγεί η τύχη. Κάποιοι άλλοι όμως χρειάζεται να τρέξουν χιλιόμετρα για να τη φτάσουν. Εσύ σε ποια κατηγορία ανήκεις;

Που οδηγώ εγώ τη τύχη μου! Αρκετά συχνά όμως την έχω αφήσει να πάρει και η ίδια το τιμόνι και η αλήθεια είναι ότι η τύχη είναι μεγάλο θέμα σε όλα αυτά που μου έχουν συμβεί μέχρι τώρα.

Σε ξέρουμε κυρίως ως τραγουδιστή, ηθοποιό, stand up comedian. Τι ακριβώς είναι ο Πάνος Μουζουράκης;

Σε ευχαριστώ πάρα πολύ για το stand up comedian εάν και πιστεύω πως είναι υπερβολικός σαν χαρακτηρισμός. Όχι ότι δε μου αρέσει. Μου αρέσει και πάρα πολύ, αλλά νομίζω ότι είσαι και ο πρώτος άνθρωπος που με αποκαλεί έτσι.

Μα πάνω στη σκηνή παρεμβάλεις δρώμενα που θυμίζουν πάρα πολύ stand up comedy. Επικοινωνείς με τον κόσμο με έναν ιδιαίτερο και μοναδικό τρόπο. Αυτοσαρκάζεσαι. Κλέβεις αναπτήρες…και γενικά γελάμε πολύ μαζί σου…ενώ εσύ τραγουδάς.

Απλά, δεν θέλω ή μάλλον φοβάμαι να δώσουμε αυτόν τον τίτλο διότι μετά τα συγκεκριμένα κείμενα θα κριθούν ως κείμενα μιας παράστασης stand up comedy. Ουσιαστικά τα μισά κείμενα είναι κλεμμένα, μεταφράσεις δηλαδή και τα άλλα μισά είναι δικής μου έμπνευσης. Μεγάλη μου επιρροή ήταν ο Bill Hicks, αλλά το αναφέρω αυτό μέσα στη πρόζα. Όποτε κλέβω, μεταφράζω δηλαδή προσπαθώ να τιμώ τον άνθρωπο που το είπε πριν από εμένα.

Και τελικά τι είσαι;

Θα μου άρεσε να χρησιμοποιούν ωραίες λέξεις για να με περιγράψουν, αλλά θα το θεωρούσα ψωνίστικο να χρησιμοποιήσω εγώ ωραίες λέξεις για να με περιγράψω.

Και ως προς την ιδιότητα που σε χαρακτηρίζει;

Ασχολούμαι με το τραγούδι. Από το να γράψω τον στίχο και να τον ερμηνεύσω μέχρι να τον διανθίσω με μια πρόζα πριν και μια πρόζα μετά για να κάνω το τραγούδι πιο ενδιαφέρον και για τον κόσμο. Τον κόσμο με τον οποίο κατά βάση θέλω να μοιραστώ τις ανασφάλειές μου, τις χαρές μου και τις λύπες μου. Αυτό προσπαθώ να κάνω κάθε φορά με όσο πιο δικό μου και αληθινό τρόπο γίνεται, ώστε να είναι το ίδιο αληθινός και ο αντίκτυπος που θα πάρω από κάτω. Είτε αυτός είναι καλός είτε όχι.

Είμαστε ή όχι αυτό που δηλώνουμε;

Κάπου είχα διαβάσει, δε ξέρω μπορεί να ήταν και σε κανένα bumper sticker ότι το 50% της προσωπικότητάς μας είναι το τι πιστεύουμε εμείς ότι είμαστε και το άλλο 50% το τι πιστεύουν οι άλλοι. Τώρα εγώ δε το έχω ψάξει παραπέρα. Με έχει ικανοποιήσει κατά κάποιο τρόπο αυτή η απάντηση και δεν έχω ασχοληθεί με το τι είμαι. Πάντως νομίζω ότι ό,τι και να είμαστε, εμείς το επιλέγουμε.

Υπάρχουν σουπερήρωες στον μαγικό μας κόσμο;

Εάν ίσχυε αυτό τότε ο Spiderman και ο superman θα ήταν εμπορικές επιτυχίες ή βιογραφίες κάποιων ανθρώπων. Υπερήρωες, δύσκολα. Άνθρωποι με χαρίσματα ναι, υπάρχουν. Αλλά στη περίπτωση που ο Spiderman και ο superman έχουν κάτι το αλληγορικό μέσα τους, τον χειρισμό της δύναμης και της εξουσίας για το καλό της ανθρωπότητας, τότε πιστεύω πως οι αδύναμοι παλεύουν για το καλό της ανθρωπότητας και ότι αυτοί που πραγματικά έχουν τη δύναμη δε κάνουν τίποτα για να βοηθήσουν. Βέβαια το θέμα είναι εάν οι αδύναμοι αποκτήσουν τη δύναμη, θα συνεχίσουν να κάνουν αυτό το καλό που προσπαθούσαν χωρίς να έχουν δύναμη;

Και η πραγματική απάντηση σε αυτό;

Πιστεύω πως η εξουσία διαφθείρει και ότι δεν έχει υπάρξει ακόμα αυτός ο άνθρωπος ο οποίος θα περάσει άφθαρτος μέσα από όλο αυτό το σύστημα. Από την άλλη όμως πιστεύω και πως κάποια στιγμή θα γεννηθεί και έπειτα θα ακολουθήσουν και άλλοι τους οποίους βέβαια θα χαρακτηρίζει η συνείδηση. Θα εξελιχθούμε σαν είδος. Μπορεί η ιστορία να έχει δείξει ότι επαναλαμβάνουμε τα λάθη μας, συνέχεια και συνέχεια, θεωρώ όμως πώς εάν αρχίσουμε και εξελίσσουμε ιδέες, θα προχωρήσουμε και παραπάνω.

Έτσι ξαφνικά θα αλλάξει; Εάν ήταν τόσο εύκολο γιατί δεν έχει ήδη πραγματοποιηθεί;

Απλά φυσική εξέλιξη. Μέχρι τώρα εξελίσσαμε τις επιστήμες και τις τεχνολογίες και είχαμε παρατήσει πολύ το πνεύμα. Οπότε φαντάζομαι κάποια στιγμή όταν θα κορεστεί το θέμα της εξέλιξης της τεχνολογίας, άμα προλάβουμε πριν αυτοκαταστραφούμε σαν είδος, θα έρθει και η ώρα που θα έχουμε το χρόνο ίσως και την άνεση να ασχοληθούμε λίγο παραπάνω με αυτό.

Ακούγεται σαν μια ουτοπία…

Προσωπικά, πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή δε μπορούμε να αναπτύξουμε το πνεύμα μας γιατί είμαστε σε ένα ενδιάμεσο στάδιο. Γιατί το πνεύμα αναπτύσσεται ουσιαστικά ή σε ιδιαίτερα δύσκολες καταστάσεις- δες πόσοι ποιητές και συνθέτες έχουν βγει από τα χαμηλά στρώματα- ή σε συνθήκες ευημερίας- οι φιλόσοφοι της αρχαίας Ελλάδας με τα λουτρά του και τις ανέσεις τους για παράδειγμα.

Το παρελθόν αποτελεί μέρος της ταυτότητας;

Σίγουρα. Πιστεύω ότι εάν δεν είχα αυτό το παρελθόν δε θα ήμουν και αυτός που είμαι σήμερα. Πολλές φορές βέβαια χρησιμοποιώ το παρελθόν για να δικαιολογήσω τα λάθη μου ή και να επωμιστώ τις επιτυχίες του τώρα.

Αγαπημένος ήρωας comic;

Λόγω της ανθρώπινης πλευράς του ο Spiderman. Ξέρεις αυτόν τον γκαντέμη! Ο τύπος που έχει προσπαθήσει να κάνει το καλό και εμείς τον σκοτώνουμε; Πάρε για παράδειγμα τον Jesus Christ ή τον Martin Luther King. Έπειτα ο daffy duck λόγω μιας τρέλας που είχε σαν χαρακτήρας, την οποία όμως και διαφθείρανε μέσα στον χρόνο και τον έκαναν να φαίνεται ως ο κακός ενώ στην ουσία του ήταν τρελός. Στα πιο περίεργά μου χρόνια ο ροζ πάνθηρας και σίγουρα αγαπημένος ήρωας τα τελευταία χρόνια ο Μπομπ Σφουγγαράκης.

Τι απέγινε ο πρώτος σου παιδικός έρωτας;

Δε ξέρω!

Τον θυμάσαι;

Ναι! Όχι ότι ποτέ είχε γίνει τίποτα, αλλά να.. μου είχε φτιάξει μια φορά τον γιακά και μου είχε μείνει αυτό. Έπειτα εγώ τη πήγα σπίτι της και τη ρώτησα εάν ήθελε να βρεθούμε και εκτός σχολείου ή να ξαναπήγαινα την επόμενη στο σπίτι της. Τότε εκείνη μου έστειλε σαν απάντηση ένα φιλάκι με έναν μορφασμό. Στην αρχή σκέφτηκα ότι όλο αυτό ήταν ναι. Μετά όμως όταν επεξεργάστηκα λίγο καλύτερα τα δεδομένα κατάλαβα ότι… μάλλον ήταν όχι.

Θυμάσαι καθόλου τα χρόνια της εφηβείας σου; Ευαίσθητο παιδί ή επαναστάτης;

Δεν αποκλείει το ένα το άλλο. Ήμουν αρκετά ευαίσθητος ώστε να μπορώ να επαναστατήσω κιόλας μα και να ταυτιστώ με κάποια πράγματα. Βέβαια η επανάσταση σε αυτή την ηλικία είναι μια μεγάλη παγίδα. Στα 15 σου έχεις προσωπικά προβλήματα, δεν έχεις κοινωνικά. Εντάξει έχεις προβλήματα με το σχολείο αλλά δεν έχεις προβλήματα ουσιαστικά με το κράτος διότι η μόνη σου συνδιαλλαγή με αυτό είναι μια αστυνομική ταυτότητα. Απλά ταυτίζεις τη καταστολή του κράτους και όλο αυτό τον έλεγχο που προσπαθούν να σου επιβάλλουν ενώ εσύ είσαι σε μια κατάσταση ακμής και ελεύθερου πνεύματος με το οικογενειακό σου περιβάλλον. Όσο όμορφο και πηγαίο και αν είναι το να ζεις αυτά τα χρόνια, τείνει να το εκμεταλλεύονται κάποιοι. Οπότε, ναι θέλω να θεωρήσω ότι έκαναa τη δική μου επανάσταση και ότι με εκμεταλλεύτηκαν και κάποιοι για τα δικά τους συμφέροντα.

Τι εννοείς όταν μιλάς για εκμετάλλευση;

Απλά θέλω να πω ότι πολλές φορές όταν προσπαθείς να εκμεταλλευτείς την επαναστατικότητα και την αδρεναλίνη ενός 15χρονου, είναι πολύ εύκολο να τον βγάλεις στον δρόμο και να του βάλεις και μια πέτρα στο χέρι και να τον κάνεις να πετάξει τη πέτρα στη μάνα του νομίζοντας ότι πετάει μια πέτρα σε κάποιο κατεστημένο. Χωρίς να του δίνεις ουσιαστικά τις επιλογές. Χωρίς να του λες τι θα αλλάξει και τι ακριβώς θα επαναφέρει.

Κάποτε όμως γράφτηκες και σε δραματική σχολή. Έτσι δεν είναι;

Σεμινάρια έκανα μόνο. Τη δεύτερη χρονιά με έδιωξαν ευγενικά από τη σχολή και μέχρι εκεί.

Οι γνώσεις σου πάνω στη μουσική από που προέρχονται;

Από τη πλατεία Ναβαρίνου που καθόμασταν πιτσιρίκια στη Θεσσαλονίκη και παίζαμε κιθάρες.

Δεν έχεις σπουδάσει;

Όχι, στα 14 είχα κάνει ένα χρόνο κιθάρα, αλλά δε βοήθησε και πάρα πολύ αυτό.

Και όλα τα υπόλοιπα δηλαδή είναι πηγαία;

Πηγαία. Δηλαδή αυτοδίδακτος θεωρούμαι αλλά δεν είναι ότι είμαι και κανένα τέρας γνώσεων πάνω στη μουσική. Προσπαθούσα από μικρός να τραγουδάω όπως τραγουδούσε ο Παύλος Σιδηρόπουλος επειδή μου άρεσε πολύ. Όπως και να έχει στην αρχή ήταν πολύ πιο τραγικό από ότι άκουσες εσύ στον δίσκο. Αλλά δεν είναι κακό γιατί η μίμηση είναι ουσιαστικά ένας τρόπος μάθησης. Η σωστή τοποθέτηση και οι σωστές αναπνοές γίνονται ενστικτωδώς. Το ανακαλύπτεις μόνος σου απλά και μόνο τραγουδώντας.

Ο χώρος της υποκριτικής και της μουσικής αγγίζει πολύ τα νέα παιδιά. Για ποιο λόγο να συμβαίνει αυτό;

Το γεγονός ότι παλιά για να γίνεις μουζικάντης ή τραγουδιστής ήταν κάτι το οποίο εάν δεν είχες σχέση με το κλασικό ρεπερτόριο ήταν μία δεύτερη δουλειά, δεύτερης επιλογής και αφορούσε άτομα που είχαν ταλέντο, σήμερα δεν ισχύει. Αυτή τη στιγμή όσο εγγυημένο είναι να πετύχεις ως δικηγόρος ή γιατρός, τον ίδιο κόπο καταβάλλεις πάνω κάτω και για να γίνεις και τραγουδιστής. Απλά το επάγγελμα του τραγουδιστή (ή του ηθοποιού) ενέχει και μια γλύκα μέσα του επειδή έχει να κάνει και με το θέμα της τέχνης μα και με το θέμα της αναγνωσιμότητας. Για όσους απλά νομίζουν ότι έχουν ωραίες φωνές και το κάνουν απλά για να τους δει ο κόσμος, φαντάζομαι ότι μετράει πάρα πολύ. Είναι επαγγέλματα που σου δίνουν μια δύναμη, ένα κύρος.

Η προβολή ενός καλλιτέχνη θεωρείς ότι είναι μέσο ή αυτοσκοπός;

Ανάλογα. Υποτίθεται ότι είναι το μέσο για να βγεις και να πεις κάποια πράγματα. Για να προβάλλεις κάτι διαφορετικό, κάτι δημιουργικό. Εγώ δεν μπορώ να πω ότι είναι το μέσο για να προβάλλω τα τραγούδια μου. Ναι, είναι αλλά και ναι, σιγά τα τραγούδια μου. Σιγά τα τραγούδια που ήρθες να μας πεις. Οκ, εντάξει ρε φίλε χρησιμοποίησες αυτό το μέσο για να έρθεις και να μας πεις τι; Την «Οντισιόν στον Διονύση Σαββόπουλο»; Ή το «Μάντεψε ποιός»; Δεν είναι αυτός ο σκοπός γιατί προβάλλοντας αυτά τα δημιουργήματα με μέσο τη προβολή, λύνονται άλλα θέματα μέσα μου.

Θέματα;

Θέματα ανασφάλειας, κοινωνικής αποδοχής. Όλη η πυραμίδα του Maslow!!

Αλήθεια, όταν είσαι πάνω στη σκηνή τι νιώθεις;

Είναι ανάλογα τις στιγμές. Είναι φορές που νιώθω τρομερή συγκίνηση- έχω νιώσει ακόμη και το συναίσθημα ότι αυτή τη στιγμή μπορώ να πεθάνω. Είναι βέβαια και φορές που νιώθω ότι δεν είμαι εκεί. Ότι με έχουν καταβάλλει οι σκέψεις και μπορεί να σκέφτομαι ακόμα και γιατί σήμερα ο κόσμος δεν ανταποκρίνεται στο the calling, το κάλεσμα.

Από που αντλείς πραγματικά όλη αυτήν ενέργεια;

Από τις ανασφάλειές μου.

Τα τραγούδια που γράφεις και ερμηνεύεις μοιάζουν με μικρές ιστορίες. Σχεδόν τις περισσότερες φορές βιωματικές. Μπορείς και γράφεις πάντα ή πρέπει να συμβεί κάτι ιδιαίτερο;

Συνήθως πρέπει να συμβεί κάτι. Το κάτι μπορεί να είναι οτιδήποτε. Την «Οντισιόν στον Διονύση Σαββόπουλο» την έγραψα επειδή μου τη ζήτησε ο Σαββόπουλος για να τη πάω σε οντισιόν, όχι να τη βάλω στον δίσκο. Μπορεί όμως και να ακούσω και ένα πάρα πολύ ωραίο τραγούδι και αυτό από μόνο του να λειτουργήσει ως αφορμή.

Αυτή η αυτοαναφορικότητα σε συνδυασμό με την έκθεση δε σε τρομάζει; Το γεγονός ότι δηλαδή έχεις γράψει ένα τραγούδι που μιλάει για μια μεγάλη απώλεια την οποία ο ίδιος έχεις ζήσει και ξαφνικά την εκθέτεις δεν είναι λίγο επικίνδυνο;

Μιλάς για το «Τώρα αυτό πώς να στο πω». Το τραγούδι αυτό δεν έχει την απώλεια ανθρώπου με τη μορφή του θανάτου μέσα του. Νομίζω ότι έχει σαν τραγούδι τον πρωταγωνιστή και το άτομο στο οποίο απευθύνεται, που στη συγκεκριμένη περίπτωση είμαι εγώ, όμως μέσα στην αλήθεια του τραγουδιού υπάρχει και μια συγκάλυψη. Η αλήθεια ενός τραγουδιού πολλές φορές είναι πιο βολική από το να πεις σε κάποιον :τρέμω από φόβο μη σε χάσω πριν σε ξεπεράσω. Όχι δε με πειράζει από τη στιγμή που μπορεί ο άλλος να ταυτιστεί με αυτό. Είμαι πολύ υπερήφανος για αυτό το τραγούδι και δε με πειράζει για το εάν εκτεθώ από αυτό. Όποιος μπει στον κόπο να το ακούσει και να το αντιληφθεί όπως εγώ, είμαι σίγουρος ότι θα του αρέσει και δε θα το συγκρίνει με εμένα. Θα το συγκρίνει με τον εαυτό του.

Και αυτό που έζησε ο συγκεκριμένος πρωταγωνιστής, δε του θυμίζει το τότε;

Όσον αφορά το τότε, δεν υπάρχει. Το τότε, ήταν τότε. Εάν κάτι το οποίο με είχε προβληματίσει τότε με ακολουθεί και με στοιχειώνει σήμερα, θα ήταν ψυχιατρικό το θέμα. Έχω μάθει να ξεπερνώ και να αφήνω πίσω μου τις καταστάσεις. Τη κατάσταση για την οποία γράφτηκε το τραγούδι αυτό, μπορεί τώρα να τη βλέπω και να χαίρομαι. Με μια εντελώς διαφορετική διάσταση. Αλλά πάντα έρχονται καταστάσεις τώρα στη ζωή μας οι οποίες θα μας ξαναθυμίσουν αυτό το γεγονός.

Έχεις χάσει ποτέ κάτι ολοκληρωτικά δικό σου;

Όχι γιατί τίποτα δεν ήταν ποτέ ολοκληρωτικά δικό μου.

Τι μας ανήκει πραγματικά;

Ίσως ο εαυτός μας να μας ανήκει πραγματικά. Όλα τα υπόλοιπα είναι όμορφες σκέψεις και συνδεόμαστε με πράγματα μέσα από καταστάσεις αλλά ποτέ δε μπορούμε να θεωρήσουμε ότι μας ανήκουν αυτά τα πράγματα.

Πώς θα όριζες μια όμορφη ψυχή;

Φαντάζομαι κάτι το οποίο να εκπέμπει απλά αγάπη. Αγάπη όμως με όλη την έννοια της λέξεως.

Πιστεύεις στον Θεό;

Πιστεύω σε μια ανώτερη δύναμη. Κάνω και τον σταυρό μου που και που. Δε πιστεύω στην εκκλησία και σε όλο αυτόν τον θεσμό. Αλλά, ναι.. είτε λέγεται Θεός, είτε λέγεται Βούδας είναι αυτό το κάτι παραπάνω του οποίου είμαστε και εμείς μέρος.

Όνειρα κάνεις; Το πιο ακριβό σου;

Είναι πράγματα τα οποία πάντα ήθελα αλλά αυτός ήταν και ο μόνος τρόπος που τα διεκδικούσα. Το θέλω ήταν ο μόνος τρόπος διεκδίκησης.

«Όλα αυτά που είπα σήμερα και που σου δήλωσα αύριο μπορεί να μην ισχύουν γιατί αλλάζω πάρα πολύ εύκολα γνώμη για τα θέματα»…οι τελευταίες του λέξεις…

Τι όμορφο άραγε που είναι να μπορούν οι άνθρωποι να ταξιδεύουν μέσα στα όνειρα και ακόμα πιο όμορφο να αράζουν τις ελπίδες τους πολύ πιο πάνω από τα ναυάγια…οι τελευταίες δικές μου σκέψεις…

αναδημοσίευση, http://www.panteiakanea.wordpress.com, απρίλιος 2009

συνέντευξη με τον μπάμπη στόκα

από την Βάσια Τσώτσου

Πριν ακόμη τον συναντήσω, πριν προφτάσουμε να αρθρώσουμε τις πρώτες μας λέξεις ο νους  έτρεχε σε όλες εκείνες τις στιγμές της άμοιρής μου εφηβείας. Στις κλειστές μου μέρες και στα βράδια που μου κρατούσε συντροφιά η δική του ζέστα. Μια συνουσία μυστική,  αντίο αγάπη διχασμένη, ανόητες αγάπες, πούλα με και πόσα ακόμα τραγούδια να μου μιλούν για τότε. Ένας εραστής της τέχνης που μου γνέφει από μακριά σε κάθε του συναυλία και ερμηνεύει με τα μάτια ερμητικά κλειστά. Αυτός ήταν για εμένα ο Μπάμπης  Στόκας πριν τον συναντήσω. Ίδιος παρέμεινε και αφού τον συνάντησα. Ένας τύπος απροκάλυπτα αυθεντικός και αναπάντεχα αληθινός….

Μιλάμε πλέον για μια πορεία 20 χρόνων. Πόσο εύκολη και πόσο δύσκολη ήταν για εσάς αυτή η επιβίωση;

20 χρόνια, κοντά! Κοίταξε, τίποτα που είναι άξιο να κρατηθεί στο χρόνο, δεν είναι και εύκολο. Αυτό όμως είναι ταυτόχρονα και η ομορφιά του. Περάσαμε δύσκολα χρόνια στην αρχή, ο κόσμος όμως μας αγάπησε και έπειτα ήρθε μια επιτυχία που δε τη περιμέναμε. Κάποια στιγμή αυτή η μπάντα έφτασε στο τέλος της και εμείς συνεχίσαμε ο καθένας μόνος το δρόμο του. Ήταν δύσκολο και εύκολο μαζί.stokas1

Το στοιχείο που σας κράτησε «ζωντανό» όλα αυτά τα χρόνια θα λέγατε πως είναι…

Πραγματικά δε ξέρω. Σημασία έχει ότι πάντα αυτό που έκανα, το έκανα με αγάπη χωρίς να κοροϊδεύω κανέναν και το έκανα περισσότερο για εμένα. Δηλαδή εμένα γέμιζε. Μέσα από αυτό βέβαια γέμιζε και ο κόσμος αλλά όταν είσαι πάνω στη σκηνή ουσιαστικά αυτό που κοιτάς είναι να είσαι εσύ καλά. Γιατί το τραγούδι είναι ένας τρόπος για να πεις πράγματα που δε μπορείς να πεις και για να παίξεις τον αληθινό σου εαυτό.

Λειτουργήσατε επομένως ενστικτωδώς, εμπιστευτήκατε τον Μπάμπη…

Περισσότερο ενστικτωδώς, ναι…Τον Μπάμπη δε του είχα καμία εμπιστοσύνη για να σου πω την αλήθεια. Ήταν ένας περίεργος τύπος. Πιο πιτσιρικάς ήταν αρκετά τρελός και μυστήριο παιδί. Δε του είχα καμία εμπιστοσύνη, αλλά είχα εμπιστοσύνη στον Μπάμπη που δεν ήξερα και μάθαινα. Έδωσα αέρα δηλαδή στον τύπο που δεν ήξερα. Τον άλλον τον ήξερα ήταν οκ.

Γλυκές ή πικρές οι τότε αναμνήσεις;

Εντάξει, το πικρό και το γλυκό είναι και λίγο σχετικά. Αν δεν υπήρχε το γλυκό, δε θα υπήρχε και το πικρό και το αντίθετο. Αυτά είναι όλα για να βιώσεις τη ζωή σου όσο πιο δυνατά και πραγματικά και καλά μπορείς. Χρειάζονται και τα δυο ξέρεις, αλλά αν ήταν όλη μας η ζωή ζάχαρη και ήταν όλα καλά και ωραία, δε νομίζω να το ευχαριστιόμασταν. Πρέπει πρώτα να περάσουμε από τα δύσκολα, να καταλάβουμε ποιοί είναι οι  γύρω μας. Όπως έλεγε και ο Οscar Wilde μέσα από τη θλίψη βγαίνει η ομορφιά και όπως έλεγαν και οι πρόγονοί μας ακόμη πιο παλιά αυτό είναι η τέχνη ουσιαστικά: το να μπορέσεις μέσα στη θλίψη σου να βγάλεις ένα φώς και να βγεις από μέσα μόνος σου.

Είναι για εμάς η τέχνη, για εμάς και τη ψυχή μας…

Ακριβώς.

Βιώνοντας έντονα τα προβλήματα μιας ομάδας (τα όποια προβλήματα) θεωρείτε τελικά πώς είναι καλύτερη η μοναξιά;

Η ομάδα έχει και τα υπέρ έχει και τα κατά της. Στην ομάδα είσαι πιο φυλαγμένος. Τα λάθη δεν είναι μόνο δικά σου. Εκεί είσαι πιο καλυμμένος γιατί βρίσκεσαι σε μια παρέα και αγωνιζόσαστε όλοι για τον ίδιο σκοπό. Έχει και τα κατά που πολλές φορές δε θέλεις να κάνεις κάτι εσύ, θέλει όμως ο άλλος. Βέβαια μέσα από την ομάδα μαθαίνεις να επικοινωνείς με άλλους ανθρώπους και να κατασταλάζεις τα εγώ σου και να μπορείς να γίνεσαι καλύτερος άνθρωπος.

Στη φάση που βρίσκεστε τώρα τι ισχύει;

Στη φάση που είμαι εγώ τώρα, μου αρέσει που είμαι μόνος  γιατί κάνω πράγματα που δε θα μπορούσα να κάνω με την ομάδα. Δηλαδή τραγουδάω ποιητές και συνθέτες που θέλω να τραγουδήσω και κάνω και διάφορα άλλα πράγματα μαζί με φίλους που ίσως να μη μπορούσα. ‘Έχω το χρόνο μου  εγώ να αποφασίζω και να λέω θα δουλέψω 3 μήνες ή δε θα δουλέψω.

Σκεφτήκατε ποτέ να τα παρατήσετε;

Αμέ, άπειρες φορές. Δε τα παράτησα στο τέλος, αλλά το σκέφτηκα.

Τι θα κάνατε σε αυτή τη περίπτωση;

Όταν τελείωσαν οι Πυξ Λαξ σκέφτηκα να τα παρατήσω γιατί όλα ήταν δύσκολα γύρω μου. Ξαφνικά δεν ήσουν το επίκεντρο. Ήταν κάτι το οποίο εμένα μου έμαθε πάρα πολλά. Δύσκολη βέβαια περίοδος με τις δισκογραφικές εταιρείες, τους παραγωγούς, τις μπάντες, με όλα αυτά. Είπα: δε βαριέσαι, δε πάω σπίτι μου;  Αλλά τελικά πώς να το κάνεις; Για κάποια πράγματα είσαι γεννημένος να τα κάνεις. Δε ξέρω αν είναι μεγαλεπήβολο αυτό που λέω, αλλά θεωρώ πως ήμουν γεννημένος για αυτό το πράγμα. Σκέφτηκα να κάνω άλλα πράγματα, αλλά δε με γεμίζουν. Mε γεμίζει πάρα πολύ αυτή η επαφή με τον κόσμο. Και η μουσική.

Η ζωή κύκλους κάνει, ποτέ δε ξέρουμε τι μας επιφυλάσσει. Τι έχετε να πείτε σε όλον αυτό τον κόσμο που ζητά επίμονα τους Πυξ Λαξ και πάλι μαζί;

Το 2004 νιώσαμε ότι πρέπει να σταματήσει αυτή η μπάντα για τους δικούς μας λόγους. Βλέπαμε κάποια πράγματα και το κάναμε για να προφυλάξουμε αυτό το όνομα της μπάντας. Όχι ότι η μπάντα δεν άντεχε άλλα 3,4,5 χρόνια. Τώρα, κάποια στιγμή μπορεί να ξαναβρεθούν οι Πυξ Λαξ να κάνουν κανένα δίσκο. Δεν είναι επί του παρόντος όμως. Φίλοι είμαστε. Συγγενείς πια. Μπορεί να γίνει.

Άμεσα;

Σύντομα όχι.

Ερχόμενοι στο σήμερα, σας βρίσκουμε στο Κέντρο Αθηνών στο πλευρό του Δ. Μητροπάνου  Μ. Λιδάκη. Πώς προέκυψε αυτή η συνεργασία;

Με τον Δημήτρη και τον Μανώλη ήθελα πάντα να κάνω μια συνεργασία. Φέτος ήταν η αφορμή και χάρηκα πολύ που ήταν και οι δυο μαζί. Είναι από τους λίγους ανθρώπους που θα ήθελα πια να συνεργαστώ.

Έχετε άλλωστε συνεργαστεί με πολύ μεγάλα ονόματα…

Ακριβώς. Είναι κάποιοι ακόμα, αλλά δεν είναι πολλοί. Οπότε το φετινό ήταν ευκαιρία για εμένα.

Σας έχουμε συνηθίσει όμως σε μικρές μουσικές σκηνές. Απλά και οικογενειακά…

Δεν είναι εύκολο αυτό. Σίγουρα, έχεις δίκιο. Δεν είμαι μαθημένος εγώ σε αυτά τα μαγαζιά, ούτε περνάω και τόσο καλά. Είναι μια άσκηση και αυτή για εμένα. Δεν είναι ο χώρος μου. Δε μου αρέσουν τα τεράστια μαγαζιά. Δε μου αρέσει το να αντιμετωπίζεις το λαϊκό τραγούδι μόνο με το λουλούδι. Έτσι και αλλιώς εγώ δε δέχομαι λουλούδια. Όχι γιατί είμαι κάποιος, αλλά επειδή δε γουστάρω. Και αυτό είναι το μόνο μου αίτημα. Δε θέλω και δε μου αρέσει. Διαφωνώ με αυτόν τον τρόπο διασκέδασης για αυτό και δεν έχω βγάλει κανένα λαϊκό τραγούδι να πω στο πρόγραμμα. Έχω κάνει ένα άλλο πρόγραμμα πιο ουδέτερο για να προφυλάξω αυτό ακριβώς.

Πρόγραμμα λίγο πιο κοντά στον Μπάμπη;

Ναι, λίγο πιο αδιάφορο για τον κόσμο. Πιο αποστασιοποιημένο έτσι ώστε να μη μπορεί να μερακλωθεί και να βγάλει το άχτι του. Αυτό σε μια μουσική σκηνή θα με ενδιέφερε. Εδώ είναι άτοπο.

Αυτή είναι και η απάντησή σας σε όσους απορούν με την επιλογή λαϊκών τραγουδιών στον καινούργιο σας δίσκο και την ταυτόχρονη αποχή τους από τις εμφανίσεις σας στο Κέντρο Αθηνών;

Ακριβώς για αυτό δε το έκανα. Διότι δοκίμασα τη πρώτη μέρα να το κάνω και ήταν μια φριχτή εμπειρία για εμένα. Ένα πράγμα που εγώ δε το έχω ξαναζήσει και δε μ’ αρέσει. Εικαστικά και αισθητικά για κανέναν άλλο λόγο. Για αυτό δεν ερμηνεύω εδώ τα λαϊκά μου. Στις συναυλίες όμως που κάνω τώρα το χειμώνα στην επαρχία αυτή είναι η πρώτη μου επιλογή.

Είναι τόλμημα για τρείς διαφορετικούς καλλιτέχνες να συνενώσουν τις μουσικές τους;

Δεν είναι τόλμημα. Είναι το ζητούμενο. Σημασία έχει κατά πόσο θα τολμήσεις. Σίγουρα θα μπορούσαμε να κάνουμε πολλά πράγματα μαζί διαφορετικά.

Οι αντιδράσεις του κόσμου μέχρι στιγμής;

Πολύ καλές. Εντάξει, ο κόσμος έρχεται καλοπροαίρετα έτσι και αλλιώς.

«Τραγουδήστε μη ντρέπεστε», χωρίς ντροπή δυο λόγια για τη καινούργια σας δουλειά…

Αυτό είναι ουσιαστικά ένα πρόγραμμα που έκανα για εμένα αυστηρά. Ήμουν σπίτι μου και αποφάσισα να παίξω αυτά που παίζω με τους φίλους μου και να τα δει και ο κόσμος. Να δει ο κόσμος ότι γουστάρω να παίξω και Καλδάρα. Γιατί τον αγαπάω και τον Μάνο Λοϊζο και όλους αυτούς και για αυτό το έκανα. Ο κόσμος το αγάπησε πάρα πολύ. Έγινε κάτι που εγώ δε το περίμενα γιατί ήταν κάτι τελείως πλάκα. Έλεγα στο κόσμο γιατί τους έβλεπα λίγο ντροπαλούς: Εντάξει, τραγουδήστε μα ντρέπεστε. Δεν είναι τίποτα. Μου άρεσε πάρα πολύ αυτή η αύρα που βγήκε και το συναίσθημα. Το ότι ο κόσμος έφευγε ξεφορτωμένος. Τον έβλεπα χαμογελαστό να βγαίνει για αυτό και το έκανα δίσκο. Δεν είναι κανένας δίσκος πρόταση. Είναι ένας δίσκος, μια βραδιά στο zoom.

Πάντως ο δίσκος δίχασε κοινό και κριτική. Όσα ακούστηκαν για «φορεμένες» εκτελέσεις και για μια προσπάθεια «κάτω του μετρίου»…

Αυτή είναι η μαλακία του κάθε κριτικού που εγώ προσωπικά τον έχω χεσμένο. Δηλαδή πραγματικά σου μιλάω. Μα δεν είναι πρόταση αυτός ο δίσκος, είναι ένα βράδυ. Έτσι γούσταρα να κάνω, έτσι έκανα. Τώρα από εκεί και πέρα το να το πάρει κάποιος στο σπίτι του ή να μη το πάρει αυτό είναι δικό του θέμα. Το να βάλω εγώ δίπλα στο «Μη Γυρίσεις» το «Τα Πήρες Όλα Και Έφυγες» είναι πάλι δικό μου θέμα. Έχω μεγαλώσει πια για να κάθομαι να ασχολούμαι με τον κάθε βλαμμένο. Γιατί αυτή είναι βολεμένη αντιμετώπιση. Άκουσε το δίσκο, πάρε το συναίσθημα της βραδιάς και αυτό είναι. Δεν είναι τίποτα παραπάνω. Δηλαδή όσοι είχαν μακριά μαλλιά και σκουλαρίκια πρέπει να πιάσουν τις κιθάρες και να χοροπηδάνε σαν τα κατσίκια; Εντάξει, οκ! Το αγαπάω αυτό το τραγούδι. Είναι ένα κομμάτι της ζωής μου. Αλλά τι να κάνουμε; Αγαπάμε και τον Τσιτσάνη.

Επομένως τέχνη για τη τέρψη…

Ακριβώς. Δεν έχω να δώσω λογαριασμό στον καθένα. Ούτε να περιμένω τον κάθε χ μουσικοκριτικό που λέει μια άποψη χωρίς να έχει ακούσει κάτι και χωρίς να το έχει ζήσει. Ποτέ δεν έδινα βάση σε αυτούς. Δίνω βάση σε άνθρωπο που πραγματικά φαίνεται ότι έχει ακούσει το δίσκο πάρα πολύ και γράφει την άποψή του. Αυτόν θα τον ακούσω και ας λέει άσχημα πράγματα για εμένα. Αλλά αυτό το στυλάκι, το πεπατημένο  με τις ξαναμασημένες εκτελέσεις…ε, τι να κάνουμε ρε φίλε; Εμάς αυτό το τραγούδι μας αρέσει. Συγγνώμη κι όλας. Άλλη φορά που θα σε ρωτήσω να μου δώσεις το δικό σου πρόγραμμα, να το βγάλω, να είσαι και ευχαριστημένος. Είναι λίγο γελοίο δηλαδή.

Έχετε δηλώσει λαϊκός τραγουδιστής…

Είμαι και λαϊκός τραγουδιστής. Νομίζω ότι περισσότερο είμαι λαϊκός. Μου είναι πάρα πολύ εύκολο να τραγουδάω λαϊκά τραγούδια. Από αυτό έμαθα και μετά έμαθα τα ροκ.

Τα πρώτα σας βιώματα…

Πιτσιρικάς τραγούδαγα Καλδάρα, Διονυσίου, Λοϊζο, Πλέσσα…

Όλοι μιλάνε και για μια κρίση. Την αντιλαμβάνεστε;

Που; Στο τραγούδι ή στη τσέπη;

Και στα δυο…

Το τραγούδι, όταν υπάρχει κρίση στη τσέπη δουλεύει πάντα καλύτερα. Το καλό τραγούδι βγαίνει όταν υπάρχει πρόβλημα στη τσέπη. Σίγουρα υπάρχει πρόβλημα στο κόσμο γύρω μας. Και το βλέπουμε και το ξέρουμε όλοι. Η ουσία για εμένα είναι ότι πρέπει να καταλάβει ο κάθε πολίτης τη δύναμή του. Πόσο δυνατός είναι και τι σημαίνει η αντίδρασή του η καθημερινή και πού δίνει τα λεφτά του και πού όχι.

Θα συμβιβαζόσασταν ποτέ για αυτή τη κρίση; Θα κάνατε εκπτώσεις στην επαγγελματική σας πορεία;

Όχι. Θα άλλαζα δουλειά.

Πάντως βλέπουμε -κυρίως φέτος- συσπειρώσεις καλλιτεχνών στις περισσότερες μουσικές σκηνές…

Αυτό είναι ανασφάλεια. Δε συμφωνώ πάντα με αυτή τη μάζωξη πέντε ατόμων να τραγουδάνε όλοι μαζί. Μόνο όταν υπάρχει λόγος και όταν είναι να βγει κάτι. Όχι από ανάγκη. Δε μ’ αρέσει αυτό.

Αλλά και για έναν φοιτητή που δεν εργάζεται η νυχτερινή ζωή είναι πολύ ακριβή…

Είναι αλήθεια αυτό. Όλα είναι πολύ ακριβά σε αυτή τη χώρα, Αλλά βλέπεις ότι δεν αντιδρά κανείς σε αυτό.

Ποιος φταίει;

Οι ίδιοι, εμείς. Η κυβέρνηση είναι ο καθρέφτης μας. Η κάθε κυβέρνηση αν βλέπει πως εμείς είμαστε μόνο φωνή και όχι έργα τελείωσε, ανεβαίνουν όλα.

Μιλάμε για υλικό/οικονομική κρίση. Από πνευματική πώς τα πάμε;

Όλα αυτά πάνε μαζί. Υπάρχει πλέον απόλυτη μοναξιά στο κόσμο. Οι τηλεοράσεις μας έκαναν να κλειστούμε στα σπίτια μας, να χαλάσουμε τις παρέες μας. Να γίνει το σπίτι μας η φυλακή μας. Νομίζω ότι από εκεί ξεκινάνε όλα, από τις σχέσεις μας. Από τις σχέσεις οι οποίες είναι σχέσεις ανάγκης οι περισσότερες. Όχι βαθιές και συναισθηματικές. Δεν αγωνίζεται ο άλλος για μια γυναίκα σήμερα. Ούτε μια γυναίκα θα κλειστεί σε έναν άντρα γιατί τον αγαπάει. Όλα αυτά που πριν από 40, 50 χρόνια ήταν αυτονόητα, έχουν γραφτεί βιβλία, έχουν γίνει χίλια δυο…Βλέπεις, σήμερα σε εξιτάρει το κακό παιδί και όχι το καλό. Αυτό είναι ένα ζήτημα κοινωνικό. Από εκεί και μετά, ξεκινάνε και τα υπόλοιπα. Το υλικό είναι μετά, αν δεν υπάρχει πρώτα η πνευματικότητα και η παιδεία.

…Η όλη μας, όμορφη κουβέντα διαδραματίζεται στο χώρο του κύριου Στόκα, εκεί όπου ξεκουράζεται λίγο πριν βγει στη σκηνή. Στο σημείο όπου βρισκόμαστε η πόρτα χτυπά και ένας κύριος απευθυνόμενος στον Μπάμπη του υπενθυμίζει πως πρέπει να κουρδίσει τη κιθάρα του. Σε λίγο θα έβγαινε στη σκηνή. Η δικιά μας συνέχεια όμως τώρα πια έχει συντροφιά τη κιθάρα…

Που είναι ο ρόλος των πνευματικών και διανοουμένων;

Ο ρόλος του διανοούμενου ανέκαθεν ήταν να αντιδρά και να λέει την άποψή του. Σήμερα τα πράγματα είναι έλα μωρέ, εντάξει… τι θα γίνει άμα τα πω εγώ; Ο Χατζιδάκις γιατί φώναζε; Φώναζε γιατί έπρεπε να φωνάξει. Ήταν υποχρέωσή του. Eίναι υποχρέωση όλων όσοι ασχολούνται με τις τέχνες και είναι ευυπόληπτοι πολίτες της κοινωνίας να υψώσουν και να πουν: όχι. Τίποτα άλλο. Τουλάχιστον την άποψή τους.

Εν τέλει, η παιδεία μας παρέχεται ή είναι κάτι που μόνοι θα ανακαλύψουμε στα σκοτεινά μονοπάτια της γνώσης;

Η παιδεία πρέπει και οφείλει να μας παρέχεται αλλά είναι και ένα άλλο μεγάλο κομμάτι μέσα σε αυτό που πρέπει να το ψάξεις μόνος σου. Το 50% οφείλει η κοινωνία και στο άλλο 50% είσαι υποχρεωμένος μόνος να την αναζητήσεις. Υποχρέωση του δασκάλου είναι να μάθει από εσένα και να σε κάνει να ανοίξεις τα φτερά σου. Θα το έχετε δει και στο πανεπιστήμιο σας. Γιατί λέτε ότι ένας καθηγητής σας αρέσει περισσότερο από κάποιους άλλους; Τι τον ξεχωρίζει; Ακριβώς αυτό.

Πώς φαντάζεστε τους 20άρηδες αυτής της γενιάς;

Μια χαρά. Οι 20άρηδες είναι μια χαρά αν καταλάβουν ότι τώρα ξεκινάει η ζωή τους και ανοίξουν τα φτερά τους και όπου τους βγάλει. Αν ακούσουν τη καρδιά τους. Είσαι υποχρεωμένος να κάνεις αυτό που αγαπάς.

Οι νέοι σε σχέση με τη μουσική;

Υπάρχουν πιτσιρικάδες αλλού για αλλού και πιτσιρικάδες που ψάχνονται.

Προβάλλονται;

Τι πάει να πει προβάλλονται; Σήμερα αυτοί που προβάλλονται είναι ύποπτοι.

Κάποτε υπήρχαν μονάχα οι δίσκοι και οι περιοδικές συνεντεύξεις. Τώρα πια μιλάμε για ίντερνετ, my space, facebook. Υπέρ ή κατά;

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν ξεκαθαρίσει κάποια πράγματα. Είχαν πει πως η γνώση δεν είναι για όλους. Ένα από τα βασικά motto. Η γνώση σήμερα πλασάρεται σε όλους και αυτό είναι λίγο τρομακτικό.

Ελεύθερο χρόνο έχετε; Που θα σας βρούμε να συχνάζετε;

Δεν διαφέρω από τους περισσότερους της ηλικίας μου. Πάω τις βόλτες μου, επισκέπτομαι τους φίλους μου, διαβάζω, κάνω τα ταξίδια μου άμα μπορώ, δουλεύω…

Φοβάστε το χρόνο; Όλα όσα έρχονται και χάνονται;

Έχω πάρει απόφαση ότι κάποια στιγμή θα τελειώσω. Δεν τον φοβάμαι, τον σέβομαι. Προσπαθώ να γεμίζω τον χρόνο μου πια με πράγματα ουσιαστικά.

Η Αθήνα μοιάζει με…

Δε θέλω να πω τη λέξη. Νομίζω ότι είναι μια πολύ απρόσωπη πόλη τώρα πια για εμένα.

Η συζήτησή μας συνεχίστηκε για όση ώρα μας το επέτρεπαν οι συνθήκες… Ήταν αυθεντικός….έκανε λόγο για τα ανθρώπινα πάθη και με προέτρεψε να μη πάψω να τα κυνηγάω… Και άλλο δρόμο να είχα πάρει, εδώ θα είχα καταλήξει, μου είπε…είμαι σίγουρη, θέλησα να του απαντήσω μα δε πρόλαβα…με αποχαιρετούσε ήδη από μακριά …

  • Ευχαριστώ πολύ τον κύριο Γιώργο Κοσμίδη για τη πολύτιμη βοήθειά του!

αναδημοσίευση από τα παντειακά νεα* δεκέμβριος 2008

Blog στο WordPress.com.